Umrah Langkah demi Langkah, dan Niat Bersyarat

Pengertian umrah

Umrah ialah mengunjungi Baitullah al-Haram (Kaabah) di Makkah pada bila-bila masa untuk mengerjakan ibadat tertentu menurut syarat-syaratnya.

Dalil umrah

Rukun dan wajib umrah

Tertib dikira sah apabila rukun umrah dilakukan mengikut susunan yang telah ditetapkan, perkara yang dahulu didahulukan, perkara yang kemudian dikemudiankan.

Cara mengerjakan umrah

Ihram

Memakai pakaian ihram

• Lelaki: dua helai kain lepas (tidak bercantum), sehelai dipakai untuk menutup aurat antara pusat dan lutut, dan sehelai lagi dibuat selendang. Disunatkan berwarna putih.
• Wanita: pakaian ihram hendaklah menutup semua anggota tubuh selain muka dan dua pergelangan tangan. Tiada pakaian khusus seperti jemaah lelaki.

Perhatian bagi wanita menurut kursus: elak daripada bersolek tanpa keperluan, elak fitnah dan riyak; pastikan aurat dijaga; kain telekung yang bersesuaian dan tidak menampakkan aurat; dan stoking dipakai, tidak terlalu nipis sehingga menampakkan warna kulit, disyorkan stoking tebal dan panjang.

Selipar lelaki mesti menampakkan kelima-lima anak jari (dan tumit).

Idtiba' hanya sunat dipakai semasa tawaf yang diiringi dengan sa'ie, atau semasa sa'ie sahaja. Tidak disunatkan di lokasi lain seperti stesen berlepas dan sebagainya, begitu juga ketika solat (makruh).

Sunat ihram

Amalan sunat sebelum niat ihram

• Mengerat kuku.
• Merapikan janggut, misai dan rambut.
• Menanggalkan bulu ketiak, ari-ari dan sebagainya.
• Mandi sunat ihram.
• Mengambil wuduk.
• Memakai wangian pada badan (bukan pada kain ihram).
• Memakai minyak rambut.
• Memakai kain ihram berwarna putih.
• Solat sunat ihram.

Amalan sunat semasa niat ihram

• Mengadap ke arah kiblat.
• Berada dalam keadaan berwuduk.

Amalan sunat selepas berniat ihram

• Bertalbiah, berdoa, membaca al-Quran dan berzikir.
• Elak daripada berbual kosong (lagha).

Niat mengerjakan umrah

Niat dihadirkan dalam hati. Lafaznya: "Sahaja aku mengerjakan umrah dan berihram dengannya kerana Allah Ta'ala."

Miqat umrah

Miqat makani bagi penduduk luar Makkah

1. Yalamlam: yang datang dari arah Yaman.
2. Bir Ali (Zul Hulaifah), yang datang dari arah Madinah.
3. Al-Juhfah: yang datang dari arah Syam.
4. Qarnul Manazil: bagi yang datang dari arah Asia.
5. Zatu 'Irqin: yang datang dari arah Iraq.

Miqat makani bagi jemaah atau penduduk yang berada dalam Makkah

Iaitu keluar ke tanah halal, kawasan di luar Tanah Haram, seperti:

1. Ji'ranah: kira-kira 22 km dari Masjidil Haram.
2. Tan'im: kira-kira 5 km; Masjid Tan'im (Masjid Aisyah), yang digunakan oleh kebanyakan jemaah.
3. Hudaibiyyah: juga dikenali sebagai Syumaisi, kira-kira 29 km.

Larangan dalam masa ihram

Setelah berniat, tiga belas perkara berikut dilarang sehingga bergunting:

1. Memakai pakaian bersarung atau berjahit dan bercantum (lelaki).
2. Menutup kepala atau sebahagian daripadanya (lelaki).
3. Menutup muka (wanita).
4. Memakai sarung tangan (lelaki dan wanita).
5. Memakai bau-bauan, sama ada di badan, pakaian, makanan, minuman atau menghidunya ke dalam hidung.
6. Menebang, memotong atau mencabut pokok-pokok di Tanah Haram.
7. Memakai minyak di kepala atau janggut dan selain daripada yang tumbuh di pipi dan dahi.
8. Menanggalkan rambut atau bulu.
9. Memburu binatang buruan.
10. Mengerat atau memotong kuku.
11. Berkahwin, mengahwinkan atau menerima wakil kahwin.
12. Melakukan pendahuluan persetubuhan.
13. Melakukan persetubuhan.

Perincian, dan dam bagi setiap satu, terdapat dalam Bab 7.

Tawaf

Tawaf ialah mengelilingi Kaabah dengan syarat-syaratnya. Hukum lengkapnya dalam Bab 8; perkara yang ditekankan dalam Kursus Asas Umrah ialah:

• Tidak disyaratkan berniat tawaf bagi tawaf umrah, ia sebahagian daripada ihram yang telah dimasuki. (Disyaratkan melafazkan niat bagi Tawaf Sunat, Tawaf Nazar, Tawaf Wada' dan Tawaf Tahiyyat al-Bait: "Ya Allah, aku hendak tawaf Baitullah al-Haram tujuh keliling Tawaf … (yang berkaitan), maka permudahkanlah dan terimalah daripadaku kerana Allah.")
• Bermula dan berakhir di tiang lampu hijau yang bersetentangan dengan Hajarul Aswad. Tingkat atas mempunyai tempat permulaan dan berakhir tawafnya sendiri.
• Berhati-hati dengan najis: selipar yang dibawa bersama, anak kecil berlampin, pakaian yang bernajis, dan tahi burung yang jatuh semasa tawaf.
• Rukhsah persentuhan (Muzakarah Haji kali ke-21 dan 22) diguna pakai bermula dari keluar bangunan penginapan hingga di dalam Masjidil Haram atau Masjid Nabawi, dan dalam keadaan masyaqqah seperti menaiki pesawat atau bas, tetapi perkara lain yang membatalkan wuduk, seperti keluar angin, tetap membatalkannya.

Aurat semasa tawaf

Lelaki:

1. Aurat lelaki adalah antara pusat hingga lutut.
2. Jemaah lelaki hendaklah juga menutup anggota bahagian atas tubuhnya sebagai menjaga adab.
3. Idtiba' hendaklah ketika dalam tawaf yang diiringi dengan sa'ie sahaja, beridtiba' apabila hendak memulakan tawaf sahaja.

Wanita: ketahui had aurat, dan berhati-hati dengan: bawah dagu, pergelangan tangan, anak rambut di muka, stoking (tebal), dan anak rambut di kawasan telinga, berhati-hati jika memakai cermin mata. Aurat di luar tawaf seperti hukum biasa.

Penting, selesai tawaf di Kaabah, pastikan:

1. Solat sunat tawaf di Maqam Ibrahim;
2. doa di Multazam;
3. minum air Zamzam;

kemudian sa'ie (antara Bukit Safa dan Marwah).

Sa'ie

Sa'ie ialah berjalan ulang-alik antara Bukit Safa dan Bukit Marwah menurut syarat-syaratnya. Ia bermula di Safa dan berakhir di Marwah: dari kaki Bukit Safa ke Bukit Marwah dikira satu, dan dari Bukit Marwah ke Bukit Safa dikira dua. Bangunan kawasan sa'ie sepanjang kira-kira 420 meter. Lihat Bab 9 untuk doa-doanya.

Syarat sah sa'ie

1. Dilakukan selepas tawaf, sama ada tawaf haji, Tawaf Qudum (Ifrad/Qiran) atau tawaf umrah.
2. Bermula di Bukit Safa dan berakhir di Bukit Marwah.
3. Cukup tujuh kali dengan yakin.
4. Sampai ke penghujung tempat sa'ie di kaki Bukit Safa dan di kaki Bukit Marwah (ada papan tanda).
5. Sa'ie di batnul wadi (tempat yang termaklum).
6. Mengekalkan niat sa'ie.

Sunat ketika mengerjakan sa'ie

1. Dalam keadaan berwuduk.
2. Dilaksanakan selepas mengerjakan tawaf.
3. Menuju ke tempat sa'ie melalui Pintu Safa (Bab al-Safa).
4. Menaiki Bukit Safa dan Bukit Marwah, lelaki sahaja.
5. Mengadap ke arah Kaabah (kiblat) sambil bertakbir.
6. Muwalat (berturut-turut).
7. Melakukan ramal (berlari-lari anak) apabila sampai di kawasan bertanda lampu hijau, lelaki sahaja.
8. Beridtiba' pada semua pusingan (lelaki).
9. Berdoa.
10. Berjalan kaki.

Perhatian

1. Kawasan laluan pengguna kerusi roda membuat pusingan di kaki Bukit Safa dan Marwah, dan telah dikira sampai ke kaki bukit tersebut, tidak semestinya memanjat ke kawasan tinggi.
2. Jemaah yang berhenti minum air Zamzam ketika sa'ie disyorkan melangkah sedikit ke belakang dari tempat berhenti sebelum memulakan sambungan sa'ie.
3. Berhati-hati dengan kumpulan yang mengambil kesempatan menggunting rambut jemaah dan mengenakan bayaran yang tinggi.
4. Tiada niat iktikaf atau solat tahiyyatul masjid di kawasan sa'ie kerana bukan kawasan masjid. Wanita haid boleh berada di kawasan sa'ie (antara Safa dan Marwah).
5. Tiada ibadat sa'ie sunat.
6. Jemaah perlu peka dengan permulaan dan pengakhiran di Safa dan Marwah jika sa'ie di tingkat bawah tanah, sempadan akhir di Marwah benar-benar hampir dengan dinding kaca.

Bercukur atau bergunting

Bercukur atau bergunting ialah menanggalkan atau menghilangkan sekurang-kurangnya tiga helai rambut di kepala dengan menurut syarat-syarat sahnya: masuk waktu, rambut di kepala, dan tidak kurang daripada tiga helai rambut.

• Yang afdhalnya bercukur bagi lelaki, dan bagi wanita memadai hanya bergunting rambut sekadar seruas jari.
• Waktu (umrah): selepas tawaf dan sa'ie dengan sempurna.

Perhatian daripada kursus:

1. Apabila telah masuk waktunya, boleh mencukur atau menggunting sama ada rambut sendiri atau rambut orang lain.
2. Afdhal mencukur atau menggunting rambut sendiri terlebih dahulu sebelum melakukannya untuk orang lain.
3. Ketika bergunting, jemaah wanita hendaklah menjaga auratnya.
4. Hujung rambut juga dikira sah untuk digunting.
5. Jemaah juga boleh bergunting di tempat penginapan.
6. Bagi jemaah lelaki yang botak licin, sunat dilalukan mata pisau di atas kepala.

Dengan ini umrah selesai dan semua larangan ihram terangkat.

Pergerakan mengerjakan umrah bagi jemaah yang telah berada di Tanah Suci

Jemaah yang berada di Makkah dan ingin mengerjakan umrah keluar ke Masjid Tan'im, kira-kira 5 km, kemudian:

1. Niat ihram umrah,
2. niat ihram umrah di miqat (Tan'im);
3. meninggalkan larangan ihram;
4. kembali ke Masjidil Haram dan tawaf,
5. kemudian sa'ie,
6. kemudian bercukur atau bergunting (tahallul),
7. tertib pada kesemua rukun.

Niat bersyarat

Niat ihram umrah bersyarat ialah niat umrah yang dikaitkan dengan sesuatu: jika terhasil sesuatu itu, maka terlepas daripada larangan ihram.

Contoh niat bersyarat:

Nota: niat bersyarat tidak hanya terikat bagi kes haid sahaja. Bagi kes penyakit dan sebarang halangan juga boleh diniatkan dengan cara bersyarat.

Dalil

Contoh bagi wanita yang bimbang kedatangan haid

1. Dalam keadaan tidak berhaid, dia berniat ihram umrah dengan menyertakan syarat: "Sekiranya aku kedatangan haid dan haidku berterusan sehingga tarikh pulang, maka jadi halallah aku."
2. Dalam keadaan berhaid, dia berniat ihram umrah dengan menyertakan syarat: "Sekiranya haidku berterusan sehingga tarikh pulang, maka jadi halallah aku."
3. Dalam keadaan tidak berhaid dia berniat ihram umrah (tanpa syarat), kemudian ketika kedatangan haid dia berkata: "Jika haidku berterusan sehingga tarikh pulang, maka jadi halallah aku."

Tawaf Wada'

Tawaf Wada' ialah tawaf selamat tinggal kerana memuliakan dan menghormati Baitullah (Kaabah). Ia wajib dilakukan bagi mereka yang hendak meninggalkan Makkah sejauh dua marhalah (lebih kurang 56 batu atau 91 kilometer) dan lebih, termasuk jemaah yang pulang selepas umrah.

Uzur syar'i daripada Tawaf Wada'

1. Perempuan haid, nifas atau mustahadhah di dalam tempoh haid.
2. Penyakit salasul baul (kencing tidak lawas).
3. Luka, nanah atau darah yang boleh menajiskan masjid.
4. Orang yang dipaksa meninggalkan tawaf.
5. Takut dizalimi.
6. Takut ditinggalkan rakan seperjalanan.
7. Bimbangkan keselamatan diri dan hartanya.
8. Tidak mempunyai air, debu atau tanah untuk bersuci.

Perkara yang boleh dan tidak boleh dilakukan selepas Tawaf Wada' diterangkan dalam Bab 18.