Bölüm 14 / 19
Adım Adım Umre
Hanefî mezhebinde Umre'nin eksiksiz anlatımı: neleri farz ve vaciptir, ihram ve mikat, tavaf, sa'y ve saç, zaten Mekke'de bulunan hacılar için Ten'im'den Umre, engellenirseniz ne olur (niyete konan şartın bu mezhepte etkisi yoktur) ve veda.
Umre nedir
Umre, ihramlı olarak Mekke'deki Kâbe'yi ziyaret edip tavaf ve sa'y yapmak, saçı tıraş etmek veya kısaltmaktır. Hanefî mezhebinde Umre, ömürde bir kez yapılması müekked sünnettir (sünnet-i müekkede): sevabı büyüktür ve ihmal edilmemelidir, ama Hac gibi farz değildir. Yılın her zamanında yapılabilir; yalnızca Hac menasiki günlerinde (Zilhicce'nin 9'undan 13'üne) mekruhtur.
Umre'de neler farz ve vaciptir
| Şart | Niyet ve telbiye ile yapılan ihram |
|---|---|
| Rükün | Tavaf, yedi turdan en az dördü |
| Vacip | Tavafın kalan üç turu · Safa ile Merve arasında sa'y · Saçı tıraş etmek veya kısaltmak · İhram yasaklarından kaçınmak · Mikatta ihrama girmek |
Rükün terk edilirse Umre geçerli olmaz. Bir vacip terk edilirse Umre geçerli kalır ve dem (veya sadaka) gerekir (Bölüm 7).
Umre nasıl yapılır
| Adım | Hüküm | Nerede |
|---|---|---|
| Gusül ve ihram giysisi | Sünnet | Niyetten önce |
| İki rekât nafile | Sünnet | Niyetten önce |
| Niyet ve telbiye | Şart | Mikatta |
| Yasaklardan kaçınmak | Vacip | Niyetten saç kesilinceye kadar |
| Tavaf (yedi tur, dördü rükün) | Rükün ve vacip | Kâbe'nin etrafında |
| Tavafın iki rekâtı | Vacip | Makam'ın arkasında veya camide herhangi bir yerde |
| Sa'y | Vacip | Mes'â'da, tavaftan sonra |
| Saçı tıraş etmek veya kısaltmak | Vacip | Sa'yden sonra |
İhram
Giysi, ihramdan önceki sünnetler ve niyet Bölüm 6'da anlatılmıştır. Kısaca: gusledin, iki temiz beyaz örtü (erkekler) veya edepli giysi (kadınlar) giyin, bedene koku sürün, iki rekât namaz kılın, kıbleye dönün, niyet edin ve telbiye getirin.
اللَّهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَيَسِّرْهَا لِي وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي
Okunuşu Allāhumma innī urīdul-ʿumrata fa-yassirhā lī wa taqabbalhā minnī.
Anlamı Allah'ım, Umre'yi niyet ediyorum; onu bana kolaylaştır ve benden kabul buyur.
لَبَّيْكَ اللّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
Okunuşu Labbaik Allāhumma labbaik, labbaika lā sharīka laka labbaik, innal-ḥamda wan-niʿmata laka wal-mulk, lā sharīka lak.
Anlamı Buyur Allah'ım, buyur. Buyur, Senin ortağın yoktur, buyur. Hamd de nimet de mülk de Senindir. Senin ortağın yoktur.
Umre için mikat
Mekke dışından gelenler için
- Yelemlem: Yemen yönünden.
- Zülhuleyfe (Bir Ali): Medine yönünden.
- Cuhfe: Suriye yönünden.
- Karnü'l-Menâzil: Necid'den ve Asya ile Hint yarımadasından uçakla gelenler için.
- Zâtü Irk: Irak yönünden.
Zaten Mekke'de olan hacılar ve sakinler için
Harem'den çıkıp hıl bölgesine (Harem dışı arazi) giderler:
- Ci'râne: Mescid-i Haram'a yaklaşık 22 km.
- Ten'im: yaklaşık 5 km; Hz. Âişe Mescidi, hacıların çoğunun kullandığı yer.
- Hudeybiye: Şümeysi olarak da bilinir, yaklaşık 29 km.
İhramın yasakları
Niyet edip telbiye getirdikten sonra ihramın yasakları geçerli olur: dikişli giysi, baş ve yüzü örtmek (erkekler), yüzü örtmek (kadınlar), koku, kıl gidermek, tırnak kesmek, av, Harem bitkilerini kesmek, yakınlaşma ve cinsel ilişki ve kavga. Ayrıntılar ve cezalar Bölüm 7'dedir.
Tavaf
Tavaf, Kâbe'nin etrafında yedi kez dönmektir. Tam kurallar Bölüm 8'dedir. Kısaca:
- Genel bir tavaf niyeti edin; Umre tavafı için ayrı bir ifade gerekmez.
- Hacerülesved'de başlayıp bitirin; duvardaki yeşil ışık onu işaretler.
- Erkekler sağ omuzlarını açar (ızdıba) ve ilk üç turda hızlı yürür (remel).
- Abdestli olun, avret yeriniz örtülü olsun ve Hıcr'ın dışında kalın.
- Tavaftan sonra: Makam-ı İbrahim'de iki rekât namaz kılın, Mültezem'de dua edin, Zemzem için, Hacerülesved'i yine istilam edin, sonra sa'y için Safa'ya gidin.
Sa'y
Sa'y, Safa ile Merve arasında Safa'dan başlayıp Merve'de biten yedi turdur. Mes'â yaklaşık 420 metre uzunluğundadır. Dua için Bölüm 9'a bakın. Sa'y vaciptir ve abdest gerektirmez.
Saçı tıraş etmek veya kısaltmak
Erkekler bütün başı tıraş eder (daha iyi) ya da en az dörtte birini kısaltır; kadınlar saçlarının en az dörtte birinden, uçlarından bir parmak boğumu uzunluğunda keser (Bölüm 10). Bununla Umre tamamlanır ve ihramın bütün yasakları kalkar.
Zaten Kutsal Topraklar'da olan hacılar için Umre
Mekke'de Umre yapmak isteyen hacı, yaklaşık 5 km uzaklıktaki Ten'im Mescidi'ne çıkar ve sonra:
- Orada niyet eder ve telbiye getirir;
- ihram yasaklarına uyar;
- Mescid-i Haram'a döner ve tavaf yapar;
- sonra sa'y;
- sonra saçı tıraş eder veya kısaltır.
Engellenirseniz veya âdet görmeye başlarsanız
Hanefî mezhebinde niyete eklenen bir şartın ("engellenirsem alıkonulduğum yerde ihramdan çıkarım") hiçbir etkisi yoktur: hacı yalnızca engellenme (ihsâr) hükümleriyle ihramdan çıkar, Harem'e bir kurbanlık hayvan göndermek ve kesildiğinde tıraş olmak veya kısaltmak (Bölüm 7).
Umre tavafını yapmadan önce âdet görmeye başlayan kadın, temizlenene kadar mescide girmez ve tavaf yapmaz. Bekler; Haccı yakınsa Hac niyetini eklemek (Kıran) veya Umre'yi bırakmak konusunda dinî rehberine sorabilir (Bölüm 5). Diğer her şeyi yapabilir.
Veda
Veda tavafı, Hacdan sonra mikat sınırı dışından gelen hacılar için vaciptir. Umre'den sonra gerekli değildir, ancak Mekke'den ayrılmadan önce nafile tavaf yapmak güzel bir vedadır. Veda ve Medine hakkında daha fazlası Bölüm 18'dedir.
