Bob 3 / 19
Qalbingiz va ishlaringizni tayyorlash
Haj aeroportdan ancha oldin boshlanadi. Kurs birinchi haftasini ichki safarga bag‘ishlaydi: xolis niyat, tavba, ishlarni tartibga solish, xulqni poklash, va hajni sekin buzishi mumkin bo‘lgan xurofotlarni tanib olish.

Yo‘lga chiqishdan oldingi o‘nta odob
Kurs Haj yoki Umraga tayyorlanayotgan har bir kishi uchun o‘nta adab, odobni sanab o‘tadi:
- Xolis niyat: faqat Allohning roziligini istash.
- Samimiy tavba (tavbai nasuh): gunohni to‘xtatish, undan pushaymon bo‘lish, unga qaytmaslikka qaror qilish va, gap boshqa odamlarga tegishli bo‘lsa, ularning haqlarini qaytarish.
- Hajingiz uchun faqat halol pul sarflang.
- Safar uchun yetarli yo‘l xarji va pul oling, qaramog‘ingizdagilar uchun ham yetarlisini qoldiring.
- Sizga eslatib turadigan, yordam beradigan va to‘g‘ri yo‘lda tutadigan hamrohlar tanlang.
- Duo va zikrni hozirdan kundalik hayotingizning bir qismiga aylantiring, faqat Makkada emas.
- Vasiyatingizni yozing (vasiyat).
- Kechirim so‘rang va kechiring, hammaga nisbatan toza qalb bilan yo‘lga chiqing.
- Qalbingizni poklang: maqtalgan fazilatlarni (mahmuda) shakllantiring, yomon xislatlarni (mazmuma) haydab chiqaring.
- Haj va Umrani qanday ado etishni o‘rganishda sobit (istiqomat) va jiddiy bo‘ling.
Nafsni poklash (tazkiyatun nafs)
Hojining haqiqiy tayyorgarligi, Robbisi bilan uchrashishga tayyor qalbdir. Kurs quyidagilarni tavsiya qiladi:
- To‘g‘ri e'tiqod (aqida) va shariatni to‘g‘ri ado etish.
- Islom haqida bilim va tushuncha.
- Besh vaqt namoz, o‘z vaqtida, uyda namozni e'tiborsiz qoldirgan hoji Makka olomonida uni asrashga qiynaladi.
- Nafl ibodat:
- tungi namoz (qiyomul layl) va tavba namozi;
- sadaqa, mol, mehnat yoki yaxshi so‘z bilan;
- ko‘p duo va zikr;
- Qur'on o‘qish;
- har turdagi yaxshiliklar.
- Haddan ziyod hazil va behuda gaplardan (lag‘v) saqlanish.
Shakllantirish kerak bo‘lgan va tark etish kerak bo‘lgan xislatlar
Haj sizni turli millat vakillari bilan olomon, issiq va navbatlar ichiga solib qo‘yadi. Xulqingiz sinovdan o‘tadi, ko‘pincha kuniga bir necha marta. Hozirdan uning ustida ishlang.
| Maqtalgan (mahmuda) | Yomon (mazmuma) |
|---|---|
| Tavba; Allohni eslash | Alloh va Uning Elchisini ﷺ unutish |
| Omonatdorlik (omonat) | Dunyoni haddan ziyod sevish |
| Sabr va shukr | Xudbinlik |
| Ixlos va rozilik (rizo) | G‘azab |
| Mehnatsevarlik va saxovat | Kibr (takabbur) va riyo, ujb |
| Tejamkorlik va e'tiborlilik | Isrofgarlik |
| Mehr-shafqat va kechirimlilik | Yolg‘on va aldov |
| Bir-biriga yordam berish | Janjal va la'natlash |
| Va'daga vafo qilish va vaqtga rioya | G‘iybat |
| Mas'uliyat va o‘ziga tayanish | Baxillik |
| Sobitlik (istiqomat) | Hasad va ko‘ngilda adovat saqlash |
| Doim haqiqatni gapirish | Xiyonat |
| Pokizalikni saqlash | Iflos va beparvo bo‘lish |
| Yumshoqlik | Behuda so‘z va ishlar; boshqalarga bad gumon |
Muqaddas zaminda odob
Yetib borgach, Allohning uyida mehmon ekaningizni eslang. Kursning Harom uchun odoblari:
- Odamlarga emas, Allohga tayaning.
- Allohning mehmoni ekaningizni eslang.
- Eng yaxshi xulqni ko‘rsating.
- Butun safar ibodat ekanini eslang, ta'til emas.
- Sizga berilgan narsaga, xonaga, ovqatga, avtobusga, shukr qiling va qanoat qiling.
- Qo‘pol so‘z va ishlardan uzoq bo‘ling.
- Kibrdan saqlaning.
- Boshqa hojilar bilan tortishmang va ularga zarar yetkazmang, ular ham Allohning mehmonlari.
- G‘iybat va tekshirilmagan hikoyalarni tarqatmang.
- Vaqtingizni ibodat bilan to‘ldiring: tavof, Qur'on, e'tikof, duo, tavba va istig‘for.
- Boshqalarga yordam bering va hamkorlik qiling.
Qochish kerak bo‘lgan xurofotlar (xurofot)
Yillar davomida Hajga Islomda asosi yo‘q odatlar yopishib qolgan. Ba'zilari faqat pulni behuda sarflaydi; ba'zilari shirk, Allohga sherik qo‘shish, ga tegib o‘tadi va odamning imoniga zarar yetkazishi mumkin. Kurs hojilar ularni tanib olishi uchun ularni alohida nomlaydi:
| Odat | Uning ortidagi noto‘g‘ri e'tiqod |
|---|---|
| Ka'ba g‘ilofidan (kiswa) parcha olish | Bu baraka keltiradi yoki biznesni gullatadi, degan |
| Namozlik sifatida ishlatilgan oq matoni o‘z kafaningiz bo‘lishi uchun uyga olib ketish | Bu qabr azobini yengillashtiradi, degan |
| Minodagi guruch qoldiqlarini yoki Arafotda quyoshda quritilgan guruchni uyga olib ketish | Bu savdoni gullatadi yoki omad keltiradi, degan |
| Masjidul Haromdagi ustunlarni quchoqlash | Bu umrni uzaytiradi yoki boylik keltiradi, degan |
| Ehtiyojlaringizni so‘rash uchun Ka'ba g‘ilofiga yopishish | Allohdan so‘ramay, Ka'badan so‘rash |
| Tavof paytida g‘ilof ostiga pul qo‘yib, keyin qaytarib olish | Pul biznes uchun «urug‘lik pul»ga aylanadi, degan |
| Safardan oldin uyga shahodat yozilgan qog‘oz qoldirish | Bu Muqaddas zaminda vafot etishning oldini oladi, degan |
| Tumor va talismanlar taqish (tumor, tilsim) | Ular sizni himoya qiladi, degan |
| Ketishdan oldin uyingizni «himoya qilish» uchun folbin (bomoh) chaqirish | Bu ofatni daf qiladi, degan |
| Tavof paytida yetti quduqdan suv olib yurib, dori qilish | Bu shifo beradi, degan |
| Makkada «shayx»dan Hajingizni tasdiqlovchi va sizga yangi ism beruvchi guvohnoma sotib olish | Bu Hajingizni to‘g‘ri qiladi, degan |
| Masjidul Haromdagi supurgilardan cho‘plar olish | Ular baraka keltiradi, degan |
| Ikki Muqaddas masjidning eshiklarini silash va ishqalash | Bu baraka keltiradi, degan |
| Zamzam, mayiz, xurmo yoki pulni tavofga olib kirish, ular «dori» yoki «urug‘lik pul» bo‘lishi uchun | Tavof ularni tumorga aylantiradi, degan |
| Arafotda yettita tosh ko‘mish | Ular do‘zaxning yetti eshigini yopadi, degan |
| Arafotda yashirincha arqonlarni kesish | Bu bolalar yig‘lashini to‘xtatadi yoki xaridor olib keladi, degan |
| Bola birinchi qadam qo‘yishi uchun Arafotdan qum olish | Bola mashhur, sog‘lom yoki botir bo‘ladi, degan |
Shahodatni bekor qiladigan narsalar
Ba'zi xurofotlar shirkka sirg‘alib o‘tgani uchun kurs imon shahodatini (shahodat) bekor qiladigan narsalarni ham sanaydi:
- Ibodatda Alloh subhanahu va taologa sherik qo‘shish.
- O‘zi bilan Alloh o‘rtasida biror narsani vositachi qilish.
- Mushriklarni (mushriklar) kofir deb hisoblamaslik.
- Boshqa dinning ta'limotini Islomga teng yoki undan mukammalroq deb e'tiqod qilish.
- Elchi ﷺ shariat qilib o‘rnatgan narsaning birortasini yoqtirmaslik.
- Alloh subhanahu va taoloni, Uning Kitobini yoki Uning dinining bir qismi bo‘lgan har qanday narsani masxara qilish.
- Sehrga ishonish va uni qo‘llash yoki jinlar bilan do‘st tutinish.
- Mushriklarga musulmonlarga qarshi jang qilishda yordam berish.
- Ba'zi odamlar Muhammad ﷺ shariatiga ergashmasliklari mumkin, deb e'tiqod qilish.
- Alloh subhanahu va taoloning dinidan yoki musulmon bo‘lishning mutlaq sharti bo‘lgan narsadan yuz o‘girish.
Tavhidingizni pok saqlang: u butun Haj tayanadigan poydevordir.
Dunyoviy ishlaringizni tartibga solish
- Qarzlar: to‘lashingiz kerak bo‘lganini to‘lang yoki qarz beruvchining roziligini oling va tafsilotlarni vasiyatingizga yozing.
- Vasiyat (vasiyat) va meros: oilangizga hujjatlaringiz qayerda ekanini ayting. Yo‘qligingizda ishlaringizni boshqaradigan kishini tayinlang.
- Oila: bolalar va keksa ota-onalarning parvarishini tashkil qiling va butun davr uchun yetarli nafaqa (nafaqa) qoldiring.
- Ish: ta'tilingizni oldindan yaxshilab kelishib oling, olti yoki yetti hafta yo‘q bo‘lishingiz mumkin.
- Sog‘liq: tibbiy ko‘rikdan erta o‘ting va safardan oldin har qanday muammoni davolang (17-bobga qarang).
- Bilim: Haj kursingizning har bir mashg‘uloti va amaliy mashqda (amaliy) qatnashing. Savollarni hozir bering, ikki million kishi ichida so‘rash ancha qiyin.
سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ، وَإِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ
O‘qilishi Subḥānal-ladhī sakh-khara lanā hādhā wa mā kunnā lahu muqrinīn, wa innā ilā rabbinā lamunqalibūn.
Ma'nosi Buni bizga bo‘ysundirib qo‘ygan Zot pokdir, aks holda biz buni eplay olmas edik; va albatta, biz Robbimiz huzuriga qaytuvchimiz.
Zuxruf surasi 43:13–14