Tsarki da Sallah a Tafiya

Alwala

Alwala ita ce wanke wasu sassan jiki da ruwa (Suratul Ma'ida 5:6).

Farillan alwala

1. Niyya.
2. Wanke fuska.
3. Wanke hannaye biyu, har da gwiwar hannu.
4. Shafa dukkan kai da hannaye masu danshi.
5. Wanke ƙafafu biyu, har da idon sawu.
6. Murzawa (dalk) a sassan yayin wanke su.
7. Jere (muwalat): wanke sashe bayan sashe kafin na baya ya bushe.

Sunnonin alwala

1. Wanke hannaye biyu har wuyan hannu da farko.
2. Kurkure baki da shaƙa ruwa a hanci a fesa.
3. Shafa kunnuwa, da sabon ruwa.
4. Tsari (tartib) na sassan.
5. Wanke na dama kafin na hagu.
6. Wankewa fiye da sau ɗaya: wanke na farko shi ne wajibi; na biyu da na uku abin so ne.

Za ka iya amfani da feshi ko ƙaramar kwalba, muddin ruwan yana gudana a kan fata kuma ka murza.

Abin da ke warware alwala

1. Duk abin da ya fito daga hanyar gaba ko baya, fitsari, kashi, iska, da makamantansu.
2. Barci mai nauyi, suma, hauka ko maye.
3. Taɓa mace da jin daɗi ko sha'awa (taɓawa ba tare da sha'awa ba ba ta warware alwala).
4. Taɓa al'aurarka da tafin hannu ko cikin yatsu.
5. Ridda.

Wanka (ghusl)

Farillan wanka su ne: niyya, wanke dukkan jiki, murza shi, da yin hakan a jere, tare da isar da ruwa ga tushen gashi. Ana buƙatarsa bayan janaba, da bayan haila da jinin haihuwa sun tsaya.

Tayammum

Tayammum shi ne shafa fuska da hannaye da tsabtatacciyar ƙasa, a madadin alwala ko wanka.

Yaushe aka yarda

1. Rashin ruwa, bayan an nemi shi, lokacin da lokacin sallah ya kusa ƙarewa ko ya zo.
2. Rashin lafiya da ruwa zai ƙara ta, ko tsoron cutarwa daga amfani da shi.
3. Ruwan da ake buƙata don sha.

Yadda ake yi

1. Ka yi niyyar tayammum don sallah.
2. Ka buga hannaye biyu a hankali a kan tsabtatacciyar ƙasa (ƙasa, yashi, dutse) ka shafi fuska.
3. Ka sake bugawa ka shafi hannaye biyu har wuyan hannu (har gwiwar hannu sunna ce).

Shafa kan bandeji (jabirah)

A kan gips, bandeji ko ɗaure, ka shafa da ruwa maimakon wanke sashen da ke ƙarƙashinsa. Ba a buƙatar tayammum ƙari.

Sallah

Sallah ibada ce da ke haɗa bawa da Ubangijinsa, ta ƙunshi kalmomi da ayyuka da suka fara da kabbara suka ƙare da sallama.

Sharuddan sallah

1. Tsarki daga ƙaramin ƙazanta da babba.
2. Tsarkin jiki, tufafi da wuri daga najasa.
3. Rufe al'aura.
4. Fuskantar alƙibla.
5. Lokacin sallah.

Rukunan sallah

1. Niyya.
2. Kabbarar harama (takbiratul ihram).
3. Tsayuwa, ga masu iya, don kabbara da Fatiha.
4. Karanta Fatiha a kowace raka'a.
5. Ruku'u.
6. Ɗagowa daga ruku'u.
7. Sujada, sau biyu a kowace raka'a.
8. Zama tsakanin sujadu biyu.
9. Zaman ƙarshe.
10. Sallama.
11. Natsuwa a kowane rukuni (tuma'ninah).
12. Tsarin rukunan.

Sunnonin sallah

1. Sura bayan Fatiha a raka'a biyu na farko.
2. Karatu da murya mai ƙarfi a Asuba, Magariba da Isha ga liman, kuma a hankali a Azahar da La'asar.
3. Tashahhud a zaman biyu.
4. Qunut a Asuba, ana faɗinsa a hankali kafin ruku'u na raka'a ta biyu (wasu malamai suna ƙirga shi abin so ne maimakon sunna).
5. Salati ga Annabi ﷺ a tashahhud na ƙarshe.
6. Faɗin kabbara a kowane motsi.

Abin da ke ɓata sallah

1. Magana da gangan.
2. Ci ko sha da gangan.
3. Motsi mai yawa.
4. Dariya da babbar murya.
5. Warware alwala, ko buɗe al'aura.
6. Juya daga alƙibla.
7. Barin rukuni da gangan.

Lokutan da ake ƙin sallar nafila

1. A lokacin fitowar rana da faɗuwarta.
2. Bayan Asuba har rana ta fito, da bayan La'asar har rana ta faɗi.

Ana jinkirta sallolin biya, sallar jana'iza da raka'a biyu na tawaf har lokacin da aka ƙi sallah ya wuce.

Sallar jana'iza

• Hukunci: farilla ta kifaya (fard kifayah).
• Sau da yawa ana yin ta nan da nan bayan sallolin farilla a Masallatai Masu Tsarki biyu.

Yadda ake yin ta

Ana yin ta a tsaye, da kabbara huɗu, ba ruku'u ko sujada ba: bayan kowace kabbara liman da jama'a suna addu'a ga mamaci da Musulmi suna yin salati ga Annabi ﷺ; bayan kabbara ta huɗu akwai sallama ɗaya.

Sallar Juma'a

1. Sallar Juma'a ba ta wajaba ga mata ko matafiya ba, ko marasa lafiya.
2. Idan matafiyi ko mace sun yi ta, tana inganta kuma tana maye gurbin Azahar.
3. Matan da suka halarta suna zama a wurin da aka ware musu.

Sallar matafiyi: gajarta

A mazhabar Maliki gajarta (qasr) sunna ce mai ƙarfi ga matafiyi: yana yin raka'a biyu a maimakon Azahar, La'asar da Isha.

• Tafiyar tana da tsawon kusan kilomita 81 (burud huɗu, kusan mil 48) ko fiye, ba tare da manufar zunubi ba.
• Yana gajarta har ya isa gida, ko har ya yi niyyar zama kwana huɗu cikakku ko fiye a wuri guda (sallolin ashirin); daga lokacin ya zama mazaunin gari yana yin salloli cikakku.
• A Makka: mahajjacin da ya isa ya yi niyyar zama kwana huɗu ko fiye kafin Hajji yana yin cikakkiyar sallah a can. A Madina ka'ida iri ɗaya ce: kwana huɗu ko fiye.
• A Mina, Arafa da Muzdalifa dukkan mahajjata, har da mutanen Makka, suna gajarta sallolin raka'a huɗu, bisa sunnar Annabi ﷺ.

Haɗa salloli

1. A Arafa: ana haɗa Azahar da La'asar a lokacin Azahar, kowacce a gajarce (Babi na 11).
2. A Muzdalifa: ana haɗa Magariba da Isha a lokacin Isha, Isha a gajarce (Babi na 12).
3. A sauran tafiye-tafiye mazhabar tana ba matafiyi damar haɗawa ne kawai a wasu yanayi, misali lokacin da yake tafiya a lokacin sallah ta farko ya tsaya bayan lokacinta; ka tambayi jagoran addininka.

Sallah yayin rashin lafiya

Ka yi sallah a tsaye; idan ba za ka iya ba, a zaune; idan ba za ka iya ba, a kwance a gefen dama kana fuskantar alƙibla, sannan a baya, kana nuna ruku'u da sujada da kai kuma ka mai da sujada ta fi ruku'u ƙasa.

A Masallatai Masu Tsarki

1. Ka yi raka'a biyu na gaisuwar masallaci.
2. Ka yi sallolin nafila da yawa ka karanta Alƙur'ani.
3. Ka tuna Allah ka kuma yi sadaka.
4. Ka kasance da alwala, ka fuskanci alƙibla idan kana addu'a.

Gargaɗi game da sallah

1. Barin sallah zunubi ne mai girman gaske.

2. Jinkirta sallah ba tare da uzurin da shari'a ta karɓa ba babban zunubi ne. "Lallai sallah ta kasance wajibi ga muminai a lokuta tabbatattu" (Suratun Nisa'i 4:103).

3. Rashin yin sallah a jam'i a Masallacin Harami da Masallacin Annabi. Jam'i sunna ce mai ƙarfi.

4. Yin sallah ba tare da natsuwa ba. Natsuwa a kowane rukuni rukuni ne na sallah. Yana nufin tsayawa cikin natsuwa a ruku'u, tsayuwa bayansa, sujada, da zama tsakanin sujadu biyu, ba gaggawa daga rukuni zuwa rukuni ba.