Babi 18 / 19
Tawafil Wada'i da Ziyarar Madina
Tawafin ban kwana: cewa abin so ne a mazhabar Maliki, waɗanda aka yi wa uzuri, da abin da za a yi bayansa. Sannan Madina: falalar birnin da Masallacin Annabi, ziyarar Annabi ﷺ da Sahabbansa biyu, sallar matafiyi a Madina, Baqi', Quba', Qiblatain, Uhudu da sauran wuraren tarihi.
Tawafil Wada'i da hukuncinsa
Tawafil Wada'i shi ne tawafin ban kwana da mahajjaci ke yi kafin ya bar Makka bayan Hajji. A mazhabar Maliki abin so ne (mustahabb), ba wajibi ba: barinsa ba ya buƙatar dam, amma babbar asara ce kuma bai kamata a yi sakaci da shi ba. Ba a buƙace shi bayan Umara.
- Ana yin sa bayan an gama ayyukan Hajji da bayan Tawafil Ifada, kafin tashi kaɗan.
- Zagaye bakwai ne, kamar sauran tawafi, ba tare da ramal ko idtiba'i ba.
- Bayansa ka yi raka'a biyu, ka sha Zamzam, ka yi addu'a a Multazam.
Idan ba a yi shi ba
| Yanayi | Dam |
|---|---|
| An yi uzuri (duba ƙasa) | A'a |
| An tafi ba tare da shi ba, ko menene dalili | Babu dam; an rasa ladan bankwana |
| An tafi, amma an dawo kafin a yi nisa aka yi shi | An sami ladan |
Uzurin barin Tawafil Wada'i
Macen da take da haila ko jinin haihuwa an yi mata uzuri, haka ma duk wanda ba shi da lafiya ko aka tilasta masa tafiya; ka tambayi jagoran addininka.
Shirin Tawafil Wada'i
- Ka samu bayanan tashinka daga ofishin ƙungiyarka, ko za ka tashi gida ko za ka tafi Madina.
- Ka sayi abin da kake buƙata ka shirya kaya kafin tawafinka. Ka kawo kayanka ƙasa don a ɗora su.
- Ka yi alwala ka tafi Harami sa'o'i kaɗan kafin motar bas ta tashi, yadda ofishinka ya gaya maka.
- Ba a sanya ihram don shi ba.
Ma'ana "Ina niyyar tawafin ban kwana (Tawafil Wada'i), zagaye bakwai, saboda Allah Maɗaukaki; ka sauƙaƙa mini shi ka kuma karɓe shi daga gare ni."
Bayan Tawafil Wada'i
Tashi da sauri ya fi (mustahabb), ko da yake ɗan jira kaɗan ba laifi ba ne. Za ka iya:
- yin raka'a biyu na tawaf, shan Zamzam, yin addu'a;
- sayen abubuwan da kake buƙata don tafiyar, cin abinci, da jiran motar bas;
- neman abokin tafiya da ya ɓace ko kula da mara lafiya.
Idan ka daɗe a Makka bayan haka, ya fi kyau a sake yin tawafin a ƙarshe.
آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ، صَدَقَ اللّٰهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ
Karatu Āyibūna tā'ibūna ʿābidūna li-rabbinā ḥāmidūn, ṣadaqallāhu waʿdah, wa naṣara ʿabdah, wa hazamal-aḥzāba waḥdah.
Ma'ana Muna dawowa, masu tuba, masu ibada, masu yabon Ubangijinmu. Allah ya cika alƙawarinsa, ya taimaki bawansa, ya kuma ci nasara a kan ƙungiyoyin abokan gaba shi kaɗai.
Bukhari da Muslim ne suka ruwaito; ana so a faɗe shi lokacin barin Makka, a cikin Risala ta Ibn Abi Zaid
Madina
Dalilin da ya sa muke ziyartar Madina
Ziyartar Masallacin Annabi da yi wa Annabi ﷺ gaisuwa abin so ne ƙwarai (mustahabb mu'akkad). Ba ɓangare na Hajji ko Umara ba ne. Muna ziyartar don ƙara son Annabi ﷺ da Sahabbansa, don mu gode wa wahalarsu da sadaukarwarsu wajen yaɗa Musulunci daga Madina, da kuma mu ƙara taƙawa.
Falalar Madina
صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هٰذَا خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ
Karatu Ṣalātun fī masjidī hādhā khairun min alfi ṣalātin fīmā siwāhu illal-masjidal-ḥarām.
Ma'ana Sallah a wannan masallacina ta fi sallah dubu a kowane masallaci, sai Masallacin Harami.
Bukhari da Muslim ne suka ruwaito
Mutuwa a Madina: "Duk wanda zai iya mutuwa a Madina, ya yi haka, domin zan yi ceto ga waɗanda suka mutu a Madina."
Haƙuri a Madina: "Duk wanda ya yi haƙuri daga cikin al'ummata da wahalhalu da tsanani na Madina, zan zama mai ceto ko shaida a gare shi a Ranar Tashin Ƙiyama."
Sallolinka a Madina
A mazhabar Maliki mahajjacin da ya zauna a Madina kwana huɗu ko fiye (kamar yawancin ƙungiyoyi, kusan kwana takwas) mazaunin can ne, yana yin sallah cikakkiya; idan ya zauna ƙasa da kwana huɗu matafiyi ne yana yin sallah a gajarce. Ka bi limaminka da jagoranka (Babi na 16).
Ziyarar Masallacin Annabi
Ziyarar ta haɗa da Rauda da yi wa Annabi ﷺ da Sahabbansa biyu gaisuwa a kabarinsu. Jagorori ga baƙi za su jagoranci mahajjata a ziyararsu.
مَا بَيْنَ بَيْتِي وَمِنْبَرِي رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ
Karatu Mā baina baitī wa minbarī rauḍatun min riyāḍil-jannah.
Ma'ana Abin da ke tsakanin gidana da mimbarina lambu ne daga lambunan Aljanna.
Bukhari da Muslim ne suka ruwaito
- Maza yawanci suna shiga ta Bab as-Salam, su yi sallah a Rauda idan za su iya, sannan su wuce kaburburan, suna yi wa Annabi ﷺ sallama, sannan Abubakar sannan Umar, kafin su tafi.
- Mata suna da mashiga da hanyarsu, kuma suna ziyara a lokuta da aka tsara. A yau shiga Rauda yana buƙatar izinin da aka yi rajista (ta manhajar Nusuk ta hukuma), ga maza da mata duka. Ka bi tsare-tsaren yanzu da jagorar ƙungiyarka.
السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ
Karatu As-salāmu ʿalaika yā Rasūlallāh.
Ma'ana Aminci ya tabbata a gare ka, ya Manzon Allah.
السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا بَكْرٍ، السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا عُمَرُ
Karatu As-salāmu ʿalaika yā Abā Bakr. As-salāmu ʿalaika yā ʿUmar.
Ma'ana Aminci ya tabbata a gare ka, ya Abubakar. Aminci ya tabbata a gare ka, ya Umar.
Wuraren tarihi a Madina
Masallacin Annabi, kabarin Annabi ﷺ, Rauda, Baqi', Masallacin Quba', Masallacin Qiblatain, kaburburan shahidan Uhudu, Masallatai Bakwai, Jabal ar-Rumah da kasuwar dabino su ne wuraren da ake yawan ziyarta.
Baqi'
Makabartar da ke kusa da Masallacin Annabi inda aka binne iyalan Annabi ﷺ da Sahabbai da yawa.
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللّٰهُ بِكُمْ لَلَاحِقُونَ، نَسْأَلُ اللّٰهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ
Karatu As-salāmu ʿalaikum ahlad-diyāri minal-mu'minīna wal-muslimīn, wa innā in shā'allāhu bikum la-lāḥiqūn, nas'alullāha lanā wa lakumul-ʿāfiyah.
Ma'ana Aminci ya tabbata a gare ku, mutanen waɗannan gidaje, muminai da Musulmi. Mu kuma, idan Allah ya so, za mu riske ku. Muna roƙon Allah lafiya a gare mu da ku.
Muslim ne ya ruwaito
Masallacin Quba'
- A ƙauyen Quba', kusan kilomita 3 kudu da Madina.
- Masallaci na farko da aka gina a tarihin Musulunci: "Masallacin da aka kafa a kan taƙawa tun ranar farko ya fi dacewa ka tsaya a cikinsa" (Suratut Tauba 9:108).
- Annabi ﷺ yana zuwa Quba' kowace Asabar, a kan abin hawa ko da ƙafa.
- Annabi ﷺ ya ce: "Duk wanda ya tsarkake kansa a gidansa sannan ya zo Masallacin Quba' ya yi sallah a cikinsa zai sami lada kamar na Umara" (Ibn Majah ne ya ruwaito).
A Hijirarsa, Annabi ﷺ ya isa Quba' ya zauna kwana huɗu. A ranar farko ya fara gina masallacin ya ɗauki tubali da yashi tare da Sahabbai.
Masallacin Qiblatain
"Masallacin Alƙibla Biyu", inda umarnin canza alƙibla daga Masallacin Aqsa zuwa Ka'aba ya zo.
Masallatai Bakwai
Rukunin ƙananan masallatai a wurin Yaƙin Ramin (al-Khandaq).
Uhudu, makabartar shahidai da Jabal ar-Rumah
Dutsen Uhudu, arewa da Madina, inda aka yi Yaƙin Uhudu, da kaburburan shahidan Uhudu, daga cikinsu Hamza ɗan Abdulmuɗɗalib. A gabansa akwai Jabal ar-Rumah, ƙaramin tudun maharba.
Kasuwar dabino
Dabinon Madina sananne ne. Kasuwar dabino wuri ne da ake so a ƙarshe kafin komawa gida.
