Hajji da Umara: Ma'ana, Wajabci da Ladansu

Menene Hajji da Umara

Hajji shi ne tafiya zuwa Ka'aba (Gidan Allah, Baitullah) da ke Makka a cikin watannin Hajji domin aiwatar da wasu ayyukan ibada ta wata hanya ta musamman kuma a wasu lokuta na musamman. Babbar ranarsa ita ce 9 ga Zulhijja, Ranar Arafa, kuma shi ne rukuni na biyar na Musulunci.

Umara ita ce ziyartar Ka'aba domin yin ƙananan ayyuka, ihram, tawaf, sa'i da aske ko gyara gashi, kuma ba kamar Hajji ba, ana iya yin ta a kowane lokaci na shekara (sai dai a kwanakin ayyukan Hajji). Wani lokaci ana kiranta "ƙaramin Hajji".

A mazhabar Maliki, Hajji farilla ne (fard) sau ɗaya a rayuwa ga kowane Musulmi mai iko. Umara sunna ce mai ƙarfi (sunnah mu'akkadah), sau ɗaya a rayuwa: tana da lada mai yawa kuma bai kamata a yi watsi da ita ba, amma ba farilla ba ce kamar Hajji. Duk abin da ya wuce Hajjin farko ibada ce ta nafila.

Kiran Ibrahim da talbiyya

Lokacin da Annabi Ibrahim (amincin Allah ya tabbata a gare shi) da ɗansa Isma'il suka ɗaga harsashin Ka'aba, Allah ya umarci Ibrahim da ya yi wa mutane kira zuwa Hajji (Suratul Hajji 22:27). Duk mahajjacin da ya ce talbiyya yana amsa wannan kira ne: "Ga ni, ya Allah, ga ni."

Malamai suna ambata cewa mahajjacin da niyyarsa ta kasance da gaskiya, kuma guzurinsa da kuɗinsa halal ne, ana amsa masa da maraba da albishir, amma wanda kuɗinsa haram ne ana gaya masa cewa ba a karɓi kiransa ba. Darasin mai sauƙi ne kuma mai muhimmanci: ka tsarkake niyyarka da kuɗinka kafin ka bar gida.

Taƙaitaccen tarihin Hajji a Musulunci

• An wajabta Hajji a shekarun da suka biyo bayan Hijira; malamai sun yi savani a kan ainihin shekarar.
• A shekara ta 6 bayan Hijira Annabi ﷺ ya fita zuwa Umara tare da Sahabbai kimanin 1,500 amma aka tare shi a Hudaibiyya, inda aka rattaba sanannen yarjejeniyar nan.
• A shekara ta 7 bayan Hijira suka dawo suka yi Umarar kaza ('Umratul Qada').
• A shekara ta 8 bayan Hijira, a cikin Ramadan, aka buɗe Makka ga Musulmi kuma aka kawar da gumaka da ke kewayen Ka'aba.
• A shekara ta 10 bayan Hijira Annabi ﷺ ya sanar cewa zai yi Hajji. Ya bar Madina a ranar 25 ga Zulkida tare da matansa, Sahabbai masu yawa kuma suka bi shi. Wannan Hajji an san shi da Hajjul Islam, Hajjul Akbar da Hajjin Ban Kwana (Hajjul Wada'). Shi ne abin koyi da kowane mahajjaci yake bi, kuma huɗubarsa a Arafa tana ɗaya daga cikin muhimman jawabai a tarihin Musulunci.

Waye ya wajaba a kansa ya yi Hajji: sharuddan wajabci

Hajji yana wajaba a kan mutumin da ya cika dukkan waɗannan sharuɗɗa:

Iko ya haɗa da:

1. Kuɗin tafiya zuwa can da dawowa.
2. Guzuri da kashe-kashen tafiya, kuma abin da ya isa ga iyalin da yake ɗawainiya da su a gida yayin da ba ya nan.
3. Tafiya mai aminci a hankalce, zuwa da dawowa.
4. Lafiyar jiki da ke ba da damar yin tafiyar.
5. Isasshen lokaci don isa can da kammala ayyukan.

Hajji a madadin wani (Hajjul Badal). A mazhabar Maliki ba a yin Hajjin mutum mai rai a madadinsa ta hannun wani, kuma ɗaukar wani aiki don haka abin ƙyama ne. Mutumin da ya mutu bai yi Hajjin farilla ba, kuma ya bar wasiyya a yi masa shi, ana iya yi masa shi daga har zuwa kashi uku na dukiyarsa, ta hannun wakili wanda ya riga ya yi nasa Hajjin.

Ƙarin sharaɗi ga mata. Mace tana tafiya tare da mijinta, muharrami, ko ƙungiyar mata amintattu (rufqah ma'munah) idan hanya tana da aminci. Duba Babi na 15.

Ladan Hajji

1. Za ka samu matsayin "baƙon Allah" (dhuyufur Rahman).
2. Za ka samu lada mai girma.
3. Za a tsare ka daga mutuwa a matsayin Bayahude ko Banasare, gargaɗin da aka yi wa wanda ya sami iko ya yi Hajji amma bai yi ba.
4. Za ka samu cetar addu'ar neman gafara ta Annabi ﷺ ga mahajjata.
5. Za ka zama mai tsarki kamar jariri da aka haifa yanzu.
6. Yana cikin mafi kyawun nau'o'in jihadi.
7. Hajji karɓaɓɓe ba shi da lada sai Aljanna.

Amfani a duniya

1. Musulmi daga sassan duniya suna haɗuwa da juna.
2. Kasuwanci da tattalin arziki suna amfana.
3. Yana nuna daidaiton dukkan Musulmi.

Amfani don Lahira

1. Horon sadaukar da kai ga ibada.
2. Horon gina halin Musulmi.
3. Horon shirin barin wannan duniya.
4. Ladan kallon Ka'aba.
5. Horon yin kowane aiki da ikhlasi saboda Allah shi kaɗai.
6. Allah ya yabi mutum a gaban mala'iku.
7. Samun Hajji mabrur.

Abin da ke sa Hajji ya zama mabrur

Kafin ka tafi

• Ka yi niyyarka don Allah kaɗai, ba don laƙabi, hotuna ko yabo ba.
• Ka koyi ayyukan yadda ya kamata ka kuma tafi da isasshen kuɗi, daga hanyoyin halal, bayan ka biya duk zakka da ke kanka.
• Ka tabbatar kana riga kana yin sauran rukunan Musulunci da kyau, musamman salloli biyar na yau da kullum.

A lokacin Hajji

• Ka aiwatar da kowane rukuni da wajibi yadda ya kamata.
• Ka girmama haramce-haramcen ihram, ka kuma biya duk dam (diyya) da ka jawo.
• Ka nisanci rafath (maganar alfasha), fusuq (laifi) da jidal (jayayya), Suratul Baqara 2:197.

Bayan ka dawo

• Ka nisanci zunubi da barna.
• Ka ƙara aikata alheri, domin imaninka ya ci gaba da girma.
• Ka ci gaba da gyara halinka da ɗabi'unka, a hankali, tsawon rayuwa.

Yadda aka tsara wannan jagora

Babobin suna bin tsarin da za ka buƙace su:

• 1 · Ma'ana, wajabci da lada, wannan babi.
• 2 · Hajji a taƙaice, dukkan tafiyar a hoto ɗaya.
• 3 · Shirya zuciyarka da al'amuranka.
• 4 · Ƙasa Mai Tsarki, Makka, Ka'aba da wuraren Hajji.
• 5 · Rukunai, wajibai da hanyoyi uku na yin Hajji.
• 6–10 · Ayyukan kansu: ihram, haramce-haramcensa da diyya, tawaf, sa'i da aske gashi da fita daga ihram.
• 11–13 · Kwanakin Hajji: Arafa, Muzdalifa da Mina da Jamarat.
• 14 · Umara mataki-mataki.
• 15–17 · Hukunce-hukuncen mata, tsarki da sallah, da lafiya da tsaro.
• 18 · Tawafin ban kwana da ziyarar Madina.
• 19 · Tsare-tsare da abubuwan aiki.